De CG-Raad pleit voor een zorgvuldige overheveling van de functie begeleiding van de AWBZ naar de Wmo. 'Het leven van mensen met een beperking mag niet ontwricht raken.'

Om thuis te kunnen blijven wonen, bij partner en gezin, maken mensen met een beperking vaak gebruik van thuiszorg en/of dagbesteding. Het kabinet heeft vergaande plannen om een deel van deze zorg, die onder begeleiding in de AWBZ valt, vanaf 2013 over te brengen naar de Wmo. Gemeenten krijgen dan de taak de begeleiding uit te voeren.

Letterlijke tekst
De letterlijke tekst in het bestuursakkoord luidt: 'Het Rijk heeft besloten de functie begeleiding uit de AWBZ te schrappen en de met de extramurale AWBZ-begeleiding te bereiken resultaten onder de reikwijdte van de compensatieplicht van de Wmo te brengen.'

Grote gevolgen
De overheveling gaat grote gevolgen hebben voor mensen die nu in de thuissituatie gebruik maken van zorg en ondersteuning vanuit de AWBZ, stelt de CG-raad. Hoe de plannen van het kabinet worden vormgeven, wordt binnenkort bekend. Eind mei stuurt staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten een brief naar de Tweede Kamer met een uitwerking van de plannen. Voor de zomer bespreekt de Tweede Kamer de plannen.

Zelfredzaamheid
Begeleiding is bedoeld om de zelfredzaamheid van mensen met een beperking te bevorderen. Dit kan individueel en collectief via dagbesteding in speciale activiteitencentra, met een PGB of via natura zorg (bijvoorbeeld via de thuiszorg of een gehandicapteninstelling). De overheveling betekent dat gemeenten voortaan verantwoordelijk zijn voor de begeleiding, inclusief het vervoer naar en van de dagbesteding.

Gevolgen
De CG-Raad voorziet grote gevolgen voor mensen die begeleiding ontvangen en voor gemeenten die in staat moeten zijn om zijn inwoners goede begeleiding te bieden. Zo is de Wmo gericht op participatie en niet op zelfredzaamheid en kent de Wmo geen recht op zorg (de AWBZ wel) maar een compensatieplicht. Daarnaast zullen er verschillen ontstaan in beleid tussen gemeenten (decentralisatie). De CG-Raad waarschuwt ook voor overbelasting van mantelzorgers. Deze gevolgen 'kunnen het breekbaar evenwicht verstoren voor mensen die begeleiding ontvangen. Dit evenwicht hebben zij vaak samen met hun directe omgeving in stand gebracht met veel organisatietalent en vasthoudendheid.'

190.000 mensen
Er maken ruim 190.000 mensen gebruik van begeleiding. Het gaat om mensen die thuis wonen met matige en ernstige beperkingen. De mensen met lichte beperking maken sinds de pakketmaatregelen uit 2009 geen gebruik meer van de AWBZ-begeleiding en zijn op de gemeente aangewezen of krijgen geen zorg meer.

Flink gesnoeid
De afgelopen twee jaar hebben de patiënten- en cliëntenorganisaties de gevolgen onderzocht. De CG-Raad zegt: 'Het blijkt dat veel mensen tussen wal en schip zijn gevallen en nu thuis proberen de boel draaiende te houden met mantelzorg en eigen financiële middelen. 90 procent geeft aan dat niet lang meer vol te kunnen houden. De overheid heeft dus afgelopen jaren al flink gesnoeid in de begeleiding.' De nieuwe plannen moeten nog eens een bezuiniging opleveren van 140 miljoen euro.